De avontuurlijke kunstenaar en dichter Jan Montyn is overleden op 13 augustus 2015. Hij werd vooral bekend met schilderijen die ge‹nspireerd zijn op de oorlogen waar hij getuige van is geweest. Zo vocht Montyn in 1944 met de Duitsers mee aan het Oostfront, meldde hij zich in 1950 als vrijwilliger in de Koraanse oorlog en deed hij humanitair werk tijdens conflicten in Cambodja, Vietnam en Birma.

Volgens vriend en verzamelaar Rombout van Zwetselaar zocht Montyn altijd de spanning op. ?Hij werd ernaartoe gezogen en heeft die spanning vertaald in zijn werk.? De schilderijen van Montyn zijn onder meer te zien in het Stedelijk Museum Amsterdam en het Museum of Modern Art in New York.

Omstreden
De aanmelding van de toen 20-jarige Montyn bij de Duitse Kriegsmarine is hem in Nederland vaak nagedragen. Van Zwetselaar: ?Vanuit het Nederlandse perspectief snap ik dat, maar het was echt het einde van de oorlog en hij is daarna drie jaar ge‹nterneerd geweest. Toen is hij, zoals zoveel van die jonge gasten, naar Korea uitgeweken, want dan konden ze met eer weer terugkomen.?

Regisseur Paul Verhoeven liep lang rond met het plan een film te maken over hetl even van Montyn. Hij zag er uiteindelijk van af, naar verluidt omdat de productie vanwege de vele internationale locaties te duur zou zijn.

Volgens Van Zwetselaar was Montyn een ?uiterst innemende, vrijheidslievende kerel? en een productief kunstenaar. Hij is 90 jaar geworden.

NOS.nl

Over zijn werk

Stilistisch gezien is het werk van Montyn niet onder te brengen in een bepaalde richting of stroming in de beeldende kunst. Aanvankelijk werkt hij heel traditioneel en figuratief, maar aan het begin van de zestiger jaren kiest hij voor een gestileerde, vaak abstracte beeldtaal vol persoonlijke tekens en symbolen.

In artistiek opzicht is Jan Montyn autodidact. Hoewel hij vooral als graficus bekend geworden is, heeft hij ook veel getekend en geschilderd. In 1959 besloot hij zich vooral op de etstechniek te concentreren, omdat hij vond dat de ets voor hem het beste medium was om zich uit te drukken.
Tekeningen en schetsen zijn belangrijk voor Montyn. Zijn schetsboeken zijn te vergelijken met dagboeknotities; de etsen vormen hiervan soms een verwerking en nabeschouwing.

Grafiek hanteert hij niet uitsluitend als een vermenigvuldigingstechniek, maar als een medium om te komen tot een eigen stijl met een eigen idioom. De eerste experimenten met de etstechniek worden zonder kleur uitgevoerd, maar langzamerhand wordt de kleur een wezenlijk onderdeel van zijn werk. Kleur, vorm, lijn en inhoud worden op monumentale wijze samengevoegd tot een geabstraheerde beeldtaal. Op zinken platen werkt Montyn met gemengde etstechnieken zoals droge naald, aquatint en taille-douce. Zelfbedacht is de methode van het afdrukken van meerdere etsplaten op een grote plaat.
Montyn drukt zijn prenten altijd zelf in kleine oplagen.

Het belangrijkste thema in zijn werk is het landschap, niet als picturaal gegeven, maar als de projectie van de menselijke emotie. Montyn mediteert als het ware over het landschap. Zijn verbondenheid met het landschap en de aarde blijkt ondermeer uit zijn voorkeur voor de kleur omber die voor hem de aarde en alles wat daarmee samenhangt symboliseert. Verre reizen, met name naar Zuid-Oost Azi‰, zijn een belangrijke inspiratiebron in zijn werk. In Zuid Frankrijk, Thailand en Nederland had hij min of meer vaste verblijfplaatsen.

Als beeldend kunstenaar was Jan Montyn bekend in binnen- en buitenland. Duizenden prenten zijn de afgelopen jaren aangekocht door particuliere verzamelaars en musea in Frankrijk, Duitsland, de Verenigde Staten, Thailand, Japan en Nederland. In ons land is zijn werk opgenomen in de collecties van onder andere het Stedelijk Museum in Amsterdam, het Museum Boymans-van Beuningen in Rotterdam en de Rijksdienst voor de Beeldende Kunst in Den Haag.

Klik hier om alle schilderijen van deze kunstenaar te bekijken.